Mở đầu lễ tọa đàm, Trung tá Chu Quốc Dũng, Trưởng Ban Biên tập An ninh Thủ đô khẳng định, Luật Thủ đô năm 2026 là bước cụ thể hóa đặc biệt quan trọng Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị, tạo ra “đòn bẩy chiến lược” mang tính đột phá lớn về thể chế, tư duy và không gian phát triển cho Hà Nội.

Trung tá Chu Quốc Dũng, Trưởng Ban Biên tập An ninh Thủ đô phát biểu để dẫn Tọa đàm Luật Thủ đô 2026. Ảnh Lam Thanh

Đột phá thể chế và tư duy lập pháp chưa từng có tiền lệ

Điểm nhấn xuyên suốt buổi tọa đàm là sự phân tích sâu sắc về 199 thẩm quyền, cơ chế chính sách đặc thù, vượt trội mà Quốc hội đã phân cấp, phân quyền cho Hà Nội. Bà Phạm Thị Thanh Hương, Phó Giám đốc Sở Tư pháp Hà Nội nhấn mạnh, đây là quy định "chưa có tiền lệ" trong hệ thống pháp luật Việt Nam, trao quyền cho Thành phố được phép ban hành các văn bản quy phạm pháp luật, quy định biện pháp đặc thù và điều chỉnh trình tự, thủ tục hành chính khác hoặc chưa có trong quy định của Trung ương. Vai trò của Hà Nội nay đã chuyển mình từ việc thuần túy “thực thi chính sách” sang “thiết kế chính sách”.

Tuy nhiên, đi kèm với quyền hạn là trách nhiệm giải trình và cơ chế kiểm soát chặt chẽ. Nghị quyết số 05/2026/NQ-HĐND được xem là “bộ quy tắc” hạt nhân, buộc mọi dự thảo văn bản phải được đánh giá tác động toàn diện, tham vấn chính sách công khai và minh bạch, bảo đảm không làm ảnh hưởng đến quyền công dân hay môi trường đầu tư.

Dưới góc độ pháp lý, Luật sư Hoàng Minh Hiển, Phó Chủ nhiệm Đoàn Luật sư TP Hà Nội, phân tích thêm về cơ chế “kiểm soát quyền lực” đa tầng – từ Quốc hội, Chính phủ đến giám sát xã hội. Việc cho phép Hà Nội "quy định khác" về thủ tục hành chính là cơ chế linh hoạt để cắt giảm các khâu trung gian, rút ngắn thời gian xử lý, tuyệt đối không nhằm mục đích tạo thêm "giấy phép con" làm khó người dân và doanh nghiệp. Khi có xung đột pháp lý, Luật Thủ đô sẽ có giá trị ưu tiên áp dụng cao nhất đối với các vấn đề đặc thù của Thành phố Hà Nội.

Luật sư Hoàng Minh Hiển, Phó Chủ nhiệm Đoàn Luật sư TP Hà Nội, Trưởng Văn phòng luật sư HHM Việt Nam tham dự tọa đàm

Giải bài toán nguồn lực và tháo gỡ "điểm nghẽn" hạ tầng

Với tổng nhu cầu vốn đầu tư toàn xã hội giai đoạn 2026-2035 dự kiến lên tới 11 triệu tỷ đồng, bài toán huy động nguồn lực tài chính được đặt ra vô cùng cấp thiết. Ông Lê Trung Hiếu, Phó Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội, đã phác thảo 4 hướng tiếp cận chiến lược: vận dụng cơ chế vượt trội để thu hút nhà đầu tư chiến lược; đẩy mạnh mô hình đối tác công - tư (PPP); khai thác tối đa nguồn lực tài chính từ đất đai (bao gồm mô hình TOD); và phát triển các công cụ thị trường vốn như trái phiếu xanh, tín chỉ xanh.

Đáng chú ý, Thành phố sẽ phân loại 16 loại hình đầu tư để có các gói đàm phán ưu đãi linh hoạt cho từng nhà đầu tư chiến lược (như ưu đãi thuế, tiền sử dụng đất). Dòng vốn khổng lồ này sẽ được điều hướng có chọn lọc, ưu tiên phát triển hạ tầng kỹ thuật số, đường sắt đô thị và kiên quyết xử lý 5 "điểm nghẽn" đô thị (ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, hạ tầng...), tuân thủ nguyên tắc không đánh đổi môi trường và chất lượng sống lấy tăng trưởng kinh tế.

Siết chặt kỷ cương đô thị, định hình văn hóa thượng tôn pháp luật

Song hành cùng các chính sách kiến tạo, thiết chế duy trì trật tự xã hội cũng được nâng cấp đáng kể. Tại buổi tọa đàm, đại diện Công an Thành phố Hà Nội (Thượng tá Nguyễn Thành Lâm, Thượng tá Nguyễn Bá Ngự và Trung tá Đào Việt Long) đã đi sâu vào việc thực thi Nghị quyết số 56/2026/NQ-HĐND.

Theo quy định mới, Thành phố sẽ áp dụng mức phạt tiền tăng từ 1,5 đến 2 lần đối với 28 hành vi vi phạm hành chính, trọng tâm vào các lĩnh vực: an ninh trật tự, quản lý cư trú, căn cước, và giao thông đường bộ. Lãnh đạo Công an Thành phố khẳng định triết lý thực thi pháp luật nhân văn nhưng kiên quyết: Việc nâng mức chế tài hoàn toàn không nhằm mục đích tăng thu ngân sách, mà là "đòn bẩy" thiết yếu nhằm tăng cường tính răn đe, thay đổi triệt để nhận thức của người dân, tiến tới tự giác chấp hành pháp luật. Việc xử phạt sẽ ưu tiên theo lộ trình "tuyên truyền trước, xử phạt sau" và ứng dụng triệt để cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, camera AI để quản trị xã hội minh bạch, hiệu quả.

Trung tá Chu Quốc Dũng, Trưởng Ban Biên tập An ninh Thủ đô tặng hoa các đại biểu, khách mời tham gia cuộc tọa đàm.

Tọa đàm khép lại với sự nhất trí cao về tầm nhìn và hành động. Trung tá Chu Quốc Dũng đúc kết, sự đồng thuận, quyết tâm của toàn hệ thống chính trị cùng sự ủng hộ của Nhân dân sẽ là bệ phóng vững chắc đưa những quy định ưu việt của Luật Thủ đô năm 2026 thấm sâu vào thực tiễn, tạo nên động lực mạnh mẽ để Hà Nội cất cánh vươn mình trong kỷ nguyên mới.